تزکیه و پیشرفت مراتب معنوی

گزیده متنی بخشی از محتوای این درس اخلاق:

انسان در مرحله‌ی برگشت از مرتبه‌ی پایینِ تنزلی به مراتب بالاتر که از آن به تزکیه تعبیر می کنیم،
همان مراتبی را که در مقام تنزل از دست داده است باید به دست بیاورد.
در صعود الی الله و تزکیه انسانی که در مرتبه ی پایین تر وجود دنیوی و حیات دنیوی قرار گرفته از این مرتبه یکباره شروع به توبه می کند و برگشت می کند به همان منازلی که در موقع آمدن پشت سر گذاشته، در موقع برگشت هم همان منازل را باید طی کند.
بعداز اینکه انسان به تزکیه پرداخت از حیات دنیوی بالا می رود که در این زمینه آیاتی برایتان خواندم. از مرتبه ی حیات دنیوی قدم می گذارد به مرتبه ی بالاتر حیات دنیوی که حیات برزخی است. انسان در صعود، هنگامی که از حیات دنیوی مرد و دست کشید وارد حیات برزخی می شود از حیات برزخی که منصرف شد و به صعودش ادامه داد به حیات عقلانی و نوری و ملکوت اعلا زنده می شود و همانطور مراتب حیات را می رود تا به حیات حق می رسد. یعنی دیگر حیات انسان به حیات حق است و حیات استقلالی نیست.
پس به این نتیجه رسیدیم که هرچه انسان کامل تر بود آثار حیاتش هم کامل تر می شود. می بیند و می شنود آنچه را که قبلاً نمیدید و نمی شنوید یا دیگران نمی بینند و نمی شنوند.
در صعود الی الله برای سالک کشف و شهود اتفاق می افتد یعنی بروز ادراکات فوق العاده در انسان
و اراده‌ها و قدرتهای بالاتر در وجودش پیدا شود. حیات دنیا که یواش یواش از بین می رود و حیات برزخی برایش تکامل پیدا می کند، کم کم مشاعر برزخی انسان به کار می افتد و قدرت و اراده ی بیشتری پیدا می کند.