مراحل و راهکارهای تزکیه

گزیده متنی بخشی از محتوای این درس اخلاق:

در تزکیه لازم است که انسان در مرحله ی اول، آن موقعیت اولیه ی خود را که قبل از تنزل به حیات دنیوی داشته است
بازیابی کند. یعنی انسانی که در مقام تزکیه در حیات دنیا قرار دارد، در مرحله ی اول باید مسیری در پیش بگیرد که انسان را
از حیات دنیوی نجات دهد نه از دنیا و زندگی دنیا. یعنی از حیات مرتبه ی پایین تر به سوی حیات مرتبه ی بالاتر ببرد
که در حیات بالاتر انسان نزدیک به حق است ناظر به وجه حق است.
با توجه به برداشتی که از متون و بحثهای اسلامی و آیات داشتیم این حقیقت بر ما روشن شد که
در راه سلوک و تزکیه راهی باید پیش گرفت که حیات دنیا از بین برود حیات دنیا مقدم بشود بر حیات بالاتر
زیرا در حیات بالاتر ما به خدا نزدیک شدیم و هرچه حیات بالاتر باشد قرب به خدا بیشتر می شود
تا جایی که حیات به اوج خود می رسد و انسان از حیاتی که گرچه بالاتر است ولی حیات خودش است اصلاً به طور کلی منصرف باشد
و به عنوان فناء در حق، حیاتش به حیات خدا وابسته باشد آن وقت دیگر مرحله ی عالی که لقاء حق است نائل شده است.
بنابراین راه اینگونه درست می شود که اولش خلاصی از حیات دنیوی است. این همان است که می گویند انسان با مرگ ارادی در راه تزکیه بمیرد و قبل از مرگ طبیعی با مرگ ارادی و اختیاری از حیات دنیوی بمیرد که مساوی است با حیات بالاتر پیدا کردن. البته در حیات بالاتر هرچه بالاتر می رویم و در مراتب حیات سیر می کنیم مسلماً مدام، مردن است و زنده شدن.
هر مردن از حیات پایین تر مساوی است با زنده شدن در حیات بالاتر.