محاسبه خطاها و شرایط آن

گزیده متنی بخشی از محتوای این درس اخلاق:

اینجا لازم است در شرح محاسبه یک شرح طولانی داشته باشم.
اولا اگر شما بخواهید به حساب بپردازید شب که می خواهد به محاسبه بپردازد
روبه قبله با وضو ببیند آنچه در طول روز انجام دادید مورد رضوان الهی بوده یا نه؟ آنجا که خوب بوده شکر گذار است و آنجا که بد بوده باید شرمنده باشد و توبه کند و
تصمیم بر ترک آن گناه داشته باشد از فردا. حال اگر شخص مبتدی باشد می گوید هر چه فکر کردیم خیلی چیزی به نظرمان نیامد، اینجا دو مسآله مطرح است: یکی اینکه متآسفانه آنها که این حرفها را می زنند اصلاً اهل درد نیستند که اگر بودند ساعات و لحظاتش را به خاطر می آورد.
خطاهایی که ما در مورد خواسته ها و متاع دنیوی انجام می دهیم هیچ به نظرتان می آید
و در آن دقت می کنید که هیچ وقت آن خطا را از یاد نمی بریم و حتی برای آن مورد عصبانی هم می شویم و گاهی تقصیر را به گردن اهل خانه یا دوستانمان می اندازیم و تمام جزئیات آن را هم به خاطر داریم چون اهل دنیا اهل درد است
پس حال چگونه می گویند شب که به محاسبه می نشینیم چیزی یادمان نمی آید خب معلوم است چون اهل درد نیستند.
مسآله ی دوم که مطرح است اینکه اگر در ابتدا که به محاسبه ی نفس می نشیند
و ساعات و لحظات و خطاهایی که در طول روز انجام داده به خاطر نمی آورد، انسان نباید از این موضوع سست شود.
کم کم که پیش می‌رود بهتر می شود و این محاسبه تکمیل می شود.
پس محاسبه خود یک حرکت تکمیلی و تکاملی است.