برگشت و بازگشت در توبه

گزیده متنی بخشی از محتوای این درس اخلاق:

قبلا گفتیم قدم اول در تزکیه، یقظه و بیداری است. بر اساس آنچه که با دقت در آیات و روایات به دست آوردم قدم دوم توبه است که از آثار یقظه است.
انسان بیدار شد از خواب غفلت که این حالت به سراغش رفت، اثرش این است که او را سوق می دهد به سوی
برگشت و بازگشت. برگشت و بازگشت به یک معنا یعنی انسانی که راه ضلالت در پیش گرفته بود. به سوی راهی که باید در پیش داشته باشد برود و به یک معنا بازگشت از غیر خدا به سوی خدا.
راهی که انسان قبل از یقظه در پیش گرفته بود از همان ابتدایی که قدم در عرصه ی وجود می گذارد خود و اطرافیان و پدر و مادر و دوست و آسمان و زمین و …. انسان را سوق می دهند به سوی امیال.
آن دل بیقرار که در نهان او را می خواند و تا آخر عمر هم بیقرار می ماند.
به این دل می قبولانند که تو این و آن را می خواهی و از همان ابتدا دل را به ضلالت می اندازند و ادامه هم دارد.
شما خودتان را به نظر آورید که از همان اول که پا به عرصه ی دنیا گذاشتیم
هر آنچه را که دل می خواست و به شما گفتند که این و آن را می خواهید، در واقع دل در ضلالت افتاد است و در راه وصال به اغیار.
وقتی کسی بیدار می شود از این راهی که از بچگی تا حالا خودش در این راه پیش رفتند، از این راه برمی گردد.
می فهمد هرچه بوده تا به حال غلط بوده هرچه می خواستیم غلط بوده هرچه محبت داشتیم بی جا بوده و
هر آرزویی داشتیم همه خیال بوده است.